MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Dokumenty o uciekinierach

Jan Komski...

Opis dokumentu

Telegramy o ucieczkach więźniów były wysyłane przez komendanturę KL Auschwitz-Birkenau za zbiegłymi więźniami do Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA), Głównego Urzędu Gospodarczo-Administracyjnego SS (SS-WVHA) oraz do wszystkich wschodnich i południowo-wschodnich placówek Tajnej Policji Państwowej (Gestapo), Policji Kryminalnej (Kripo) i Policji Granicznej (Greko). Władze obozowe zwracały się do tych placówek z prośbą o pomoc w poszukiwaniu zbiegłych więźniów. Aby ułatwić rozpoznanie uciekiniera w dokumentach tych podano: szczegółowe dane personalne więźnia (tj.: imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, stan cywilny, miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania rodziców), jego rysopis (tj.: wzrost, kolor włosów, kolor oczu, znaki szczególne), numer obozowy, datę ucieczki, a niekiedy nawet szczegóły co do sposobu przeprowadzonej ucieczki. Pod treścią każdego telegramu podpisywał się komendant obozu. Takie telegramy miały wzmagać czujność niemieckich sił policyjnych, które z większą niż zwykle skrupulatnością dokonywały kontroli podejrzanych osób.

Historia zachowania dokumentu

Przechowywane w zbiorach Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau Telegramy o ucieczkach są spuścizną dokumentacyjną placówek policji w Inowrocławiu, Łodzi i Sieradzu. Do muzealnego Archiwum zostały przekazane przez Główną Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce w 1961 roku.

Baza danych

Na podstawie zachowanych Telegramów o ucieczkach w 1995 roku Sekcja Komputerowa Muzeum utworzyła bazę danych „Fern”, która zawiera 1339 rekordów osobowych. Opracowana baza „Fern” została włączona do Centralnego Rejestru Więźniów prowadzonego przez Repozytorium Cyfrowe Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Wybrane wspomnienia

 

Meldeblatt Oberpräsidium Breslau.

za okres 1941 do października 1944;

listy gończe za więźniami zbiegłymi z obozów koncentracyjnych oraz obozów pracy, obozów jenieckich, zbiegłych robotników przymusowych wystawiane przez placówki policji gestapo z terenów będących w jurysdykcji Oberpräsidentz Breslau i kierowane do różnych placówek policji.

zawiera: imiona i nazwiska zbiegłych, numery obozowe, jenieckie, daty i miejsca urodzenia, narodowość i adresy zamieszkania, opis zewnętrzny zbiegłego

 

Opracowała Małgorzata J. Hałat