MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Aktualności

Dokumenty z Archiwum Eissa na wystawie w Biurze ONZ w Genewie

ps
24-01-2019

W Biurze Narodów Zjednoczonych w Genewie została otwarta wystawa prezentująca Archiwum Eissa, wyjątkowy zbiór dokumentów pozyskanych w sierpniu przez Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau dzięki ogromnemu zaangażowaniu polskiej dyplomacji oraz wsparciu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 

Ambasador Zbigniew Czech. Fot. Stałe Przedstawicielstwo RP przy Biurze Narodów Zjednoczonych w Genewie
Ambasador Zbigniew...
Andrzej Kacorzyk. Fot. Karol Damros, Polskie Radio
Andrzej Kacorzyk....
Fot. Stałe Przedstawicielstwo Rzeczpospolitej Polskiej przy Biurze Narodów Zjednoczonych w Genewie
Fot. Stałe...
Fot. Stałe Przedstawicielstwo Rzeczpospolitej Polskiej przy Biurze Narodów Zjednoczonych w Genewie
Fot. Stałe...
Konsul honorowy RP w Szwajcarii Markus Blechner. Fot. Andrzej Kacorzyk
Konsul honorowy RP...
Fot. Stałe Przedstawicielstwo Rzeczpospolitej Polskiej przy Biurze Narodów Zjednoczonych w Genewie
Fot. Stałe...

Archiwum Eissa to jeden z największych zbiorów dokumentujących działania ratunkowe polskiej dyplomacji na rzecz zagrożonych Holokaustem Żydów. Archiwum Eissa obejmuje między innymi osiem sfałszowanych paragwajskich paszportów, listy osób do uratowania oraz korespondencję polskich dyplomatów i żydowskich organizacji. Chaim Eiss był ortodoksyjnym działaczem żydowskim i kupcem, wraz z polskimi dyplomatami i żydowskim działaczem Abrahamem Silberscheinem tworzył Grupę Berneńską. W skład archiwum wchodzi także oryginalna lista z kilkoma tysiącami nazwisk Żydów z gett, którzy w ten sposób próbowali się ratować z Zagłady. W pozyskanych materiałach jest również imienna lista dzieci z warszawskich sierocińców

Organizatorami wystawy są Stałe Przedstawicielstwo Rzeczpospolitej Polskiej przy Biurze Narodów Zjednoczonych w Genewie, Muzeum Auschwitz, a także Międzynarodowa Rada Kobiet Żydowskich (ICJW).

„Moja rodzina była wśród posiadaczy paragwajskich paszportów wydanych w Bernie w czasie wojny przez polskiego konsula Konstantego Rokickiego. To uratowało im życie” – napisała Léonie de Picciotto, przedstawicielka ICJW przy Biurze Narodów Zjednoczonych w Genewie.

Dyrektor Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście w Muzeum Auschwitz Andrzej Kacorzyk przypomniał słowa Jana Pawła II wypowiedziane w 1979 r. na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau: „Oświęcim jest świadectwem wojny. To wojna niesie z sobą ów nieproporcjonalny przyrost nienawiści, zniszczenia, okrucieństwa. A jeśli nie da się zaprzeczyć, że objawia również inne możliwości ludzkiej odwagi, bohaterstwa, patriotyzmu, to jednak rachunek strat przeważa”

– Mam zaszczyt zacytować te słowa dzisiaj, podczas otwarcia wystawy w Pałacu Narodów w Genewie, zwracając szczególną uwagę na słowa o ludzkiej odwadze, bohaterstwie i patriotyzmie. Zbiór 122 dokumentów Archiwum Eissa pokazuje, że polscy dyplomaci i wszyscy ludzie dobrej woli byli wierni tym wartościom, angażując się w akcję ratowania Żydów, obywateli II Rzeczypospolitej – powiedział Andrzej Kacorzyk.

Ekspozycję w Genewie można oglądać do 1 lutego. Potem dokumenty z Archiwum Eissa trafią do Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Grupa Berneńska była to nieformalną formą współpracy polskich dyplomatów z poselstwa RP w Bernie i przedstawicieli organizacji żydowskich na rzecz ratowania europejskich Żydów. Pod kierownictwem ambasadora Aleksandra Ładosia grupa dostarczała fałszywe paszporty południowoamerykańskie, m.in.: Paragwaju, Salwadoru, Boliwii, Peru, Haiti i Hondurasu, które chroniły jego właścicieli przed wywózką do obozów zagłady w okupowanej przez III Rzeszę Polsce. Według różnych szacunków, w sumie wydano około 4 tys. takich dokumentów. Liczba ocalonych pozostaje nieznana.